آسمان بر فراز هودوس

آسمان بر فراز هودوس
 
     

آسمان بر فراز هودوس
شرح:

این آسمان‌خراش‌های زیبا، ارتفاعات هوازده‌ی سنگ‌های رسوبی، «هودوس» (hoodoos)‌ نامیده می‌شوند. هودوس‌ها خاص مناطق خشك هستند و از جمله در پارك ملی «بریس كنیون» (Bryce Canyon‌)، در جنوب یوتا در آمریكا فراوانند. تصویر زمینه، آسمان شب را در صبح‌گاه دوشنبه (فارسی) گذشته نشان می‌دهد. عیوق، ستاره آلفای صورت فلكی ارابه ران، در سمت چپ مركز تصویر می‌درخشد. هلال ماه، با درخشندگی افزون شده در كنار خواهران خوشه پروین، نمای غالب آسمان سمت راست را به خود اختصاص داده است. اشكال عجیب هودوس منور شده با نور ماه،‌ تداعی كننده نام‌هایشان است: استخوان چكشی گاو در سمت راست و معبد اوزیریس.

 

عكس از: (Wally Pacholka (Astropics.com / TWAN

باقی‌مانده ابرنواختری SN 1006

 
باقی‌مانده ابرنواختری SN 1006

باقی‌مانده ابرنواختری SN 1006
شرح:

یك ستاره جدید، احتمالا‌ درخشان‌ترین ابر‌ نو‌اختر در تاریخ مكتوب بشر،‌ آسمان زمين  را در سال 1006 میلادی روشن ساخت. بقایای ابر در حال گسترش این انفجار هنوز در صورت فلكی جنوبی گرگ دیده می‌شود و پرتوهای آن در طیف الكترومغناطیسی خود را نشان می‌دهند. این تصویر، تركیبی از داده‌های آبی رنگ پرتو X ‌،‌ داده‌های زرد رنگ نور مرئی و دا‌د‌ه‌های قرمز رنگ در طول موج‌های رادیویی است. ابر باقی‌مانده كه باقی‌مانده ابرنواختری SN 1006 نامیده می‌شود حدود 60 سال نوری پهنا دارد و‌ بقایای یك كوتوله سفید در آن نهان است. كوتوله سفید، بخشی از یك سیستم دوتایی بوده كه مواد را به تدریج از همسایه خود ربوده است. سرانجام برافزایش جرم سبب یك انفجار هسته‌ای حرارتی شده و كوتوله نابود شده است. از آنجا كه باقی‌مانده ابرنواختری 7000 سال نوری از زمین فاصله دارد، انفجار 7000 سال پیش از اینكه نورش در سال 1006 به زمین برسد، رخ داده است. امواج این انفجار ذرات را به انرژی‌های بسیار بالا شتاب داده است و تصور می‌شود كه یكی از منابع پرتوهای مرموز كیهانی باشد.



عکس از: X-ray - NASA/CXC/Rutgers/G.Cassam-Chenai, J.Hughes et al.; Radio - NRAO/AUI/NSF/GBT/VLA/
Dyer, Maddalena & Cornwell; Optical - Middlebury College/F.Winkler, NOAO/AURA/NSF/CTIO Schmidt & DSS

 


دنباله‌داری میان آذرخش و آتشبازی

 
دنباله‌داری میان آذرخش و آتشبازی
   

دنباله‌داری میان آذرخش و آتشبازی
شرح: بعضی اوقات پیش می‌آید که آسمان به تنهایی تبدیل به دیدنی‌ترین جا برای همه می‌شود. دی ما سال قبل مردم شهر ساحلی «پرت»  Perth در استرالیا برای تماشای بازی‌های نورانی آسمان در فواصل مختلف کنار ساحل جمع شدند. در نزدیکی، آتشبازی‌های روز ملی استرالیا انجام می‌شد. دورتر در سمت راست نمای یک آذرخش از طوفانی بزرگ، آسمان را روشن کرد ولی غیر عادی‌ترین چیز تقریبا در میانه‌ی تصویر و کمی پایین‌تر از ابرها جای گرفته است؛ دنباله‌دار مکنات. این دنباله‌دار چنان درخشان بود که در چنین غوغای نورهای زمینی باز هم خود را نشان می‌داد. دنباله دار مکنات اکنون به بخش خارجی منظومه ی شمسی رفته و تنها با تلسکوپ‌های بزرگ دیده می‌شود. این عکس در واقع پانورامایی از ترکیب چند تصویر مختلف است که پردازش دیجیتال آن، بازتاب سرخ آتشبازی را پدید آورده است.

عکس:
Antti Kemppainen

برخوردهای عظیم، نابودگر یا حیات‌آفرین؟

برخوردهای عظیم، نابودگر یا حیات‌آفرین؟  
معصومه اسکندری   
منبع نیوساینتیست  nojumnews.com  
برخورد اجرام عظیم به سطح زمین، آن‌چنان که پیش‌تر تصور می‌شد،‌ نابودگر حیات نیست. دانشمندان با مطالعه یک حفره عظیم برخوردی دریافتند که برخورد، احتمالا زمینه مناسبی برای حیات زیرزمینی فراهم کرده است.

 

محققان برای مطالعه اثر برخوردهای بزرگ روی حیات، به بررسی فرآیند برخورد و پی‌آمدهای ناشی از آن پرداختند. ساختار برخوردی خلیج «چزاپیک» (Chesapeake) یکی از بزرگ‌ترین و بهترین حفره‌های برخوردی محفوظ مانده است. 35 میلیون سال پیش، در طی برخوردی عظیم، این حفره به قطر 90 کیلومتر در ایالت ویرجینیای آمریکا به وجود آمد. دانشمندان حفره را به عمق 2 کیلومتر مطالعه کرده‌اند.

 

به عقیده دانشمندان، جرم برخوردی دو کیلومتر قطر داشته و با سرعتی بیش از 10 کیلومتر بر ثانیه در سپر قاره‌ای آمریکای شمالی به زمین اصابت کرده است. محل برخورد لایه‌‌هایی از سنگ سخت و رسوبات نرم پوشیده با 200 تا 300 متر آب بود.

 

تصور می‌شود يک جرم دو کیلومتری ساختار برخوردی خلیج چزاپیک را حفر کرده است

 

 تصویر: تصور می‌شود يک جرم دو کیلومتری ساختار برخوردی خلیج چزاپیک را حفر کرده است.

 

بنا بر گزارش تصویری که زمین‌شناسان با کمک کارگردانان ‌هالیوود از این برخورد تهیه کردند، در طی 20 ثانیه پس از برخورد، شوک حاصل از برخورد، موج عظیمی از آوار را به بیرون فرستاد و یک سونامی به وجود آمد. سنگ‌ها در اثر انرژی حاصل از برخورد، ذوب شده و به سرعت به درون شکاف‌های به وجود آمده در کف حفره روان شدند. در طی این فرآیند،‌ بستر حفره حدود پنج کیلومتر عقب‌نشینی کرد. 40 ثانیه بعد از برخورد،‌ با فرو افتادن دیواره‌های ناپایدار حفره و زمین‌لغزش،‌ یک قطعه بسیار بزرگ گرانیتی به ضخامت 275 متر در درون حفره جای گرفت. شش دقیقه بعد از برخورد، آبی که به بیرون پاشیده شده بود،‌ به دورن حفره جاری شد و رسوبات کنده شده از کف دریا و هر آن‌چه را که از حفره به بیرون پخش شده بود، با خود باز آورد. سنگ‌ریزه‌ها و غباری که وارد جو شده بود نیز فرو نشست. 10 دقیقه بعد از برخورد، مخلوط آب و رسوبات با هجوم به حفره 35 کیلومتری، دیواره‌های پایین افتاده را به بیرون راندند و آن را پر کردند. همچنین، حلقه دیگری از رسوبات در 40 کیلومتری مرکز حفره در آب دریا ته‌نشین شد.

 

برخورد احتمالا با افزایش دما تا حدود 350 درجه سانتیگراد، هر حیاتی را نابود کرده بود. اما محققان در عمق 4/1 کیلومتری، جایی که سنگ‌ها در اثر برخورد یا پی‌آمدهای آن خرد شده بودند، سلول‌های زنده‌ای را یافتند.

 

قطعه قطعه و خرد شدن سنگ‌ها، فضایی را که موجودات زنده می‌توانستند در آن حرکت کنند بزرگ‌تر کرد. علاوه بر این،‌ برخورد، مواد کربن‌دار به جای مانده از گیاهان یا سایر اشکال حیات را از سطح به اعماق پایین برد و آب اکسیژن‌دار را به آن مناطق تزریق کرد. این فرآیند شبیه مخلوط کردن خاک باغچه با کود است. هرقدر این ترکیب بهتر مخلوط شود محیط مناسب‌تری برای موجودات زنده فراهم می‌شود.

 

اهمیت این یافته هنگام جستجوی حیات در جاهایی مانند مریخ روشن می‌شود. سطح مریخ با تابش مرگ‌بار پرتوهای فرا بنفش سوخته است. اما،‌ برخورد اجرام به سطح آن می‌تو‌اند پناه‌گاه زیرزمینی امنی برای حیات فراهم کند.

در قلب سحابی سه تکه

در قلب سحابی سه تکه
   

در قلب سحابی سه تکه
شرح:
مخلوطی از گازهای ملتهب در قلب سحابی سه تکه، مسیرهایی را در دل این زایشگاه ستاره‌ای پدید آورده است. این سحابی در صورت فلکی قوس جای دارد. سه ساختار گرد و غباری و تاریک این سحابی که نام سحابی سه تکه از آنها گرفته شده است، در مرکز به هم می‌رسند. گرده‌ای از گازهای مات در سمت راست تصویر دیده می‌شود ولی رشته‌های تاریک غبار در سراسر سحابی وجود دارند. درخشش سحابی سه تکه، از ستاره‌ی پرجرمی است که در مرکز تصویر دیده می‌شود. سحابی سه تکه را با نام M20 هم می‌شناسیم. این سحابی تنها 300 هزار سال سن دارد و جوانترین سحابی گسیلشی(نشری) شناخته شده است. سحابی سه تکه در فاصله‌ی 9000 سال نوری از ما در فضا جای گرفته است. در تصویر فوق گستره‌ای را به وسعت 10 سال نوری از این سحابی می‌بینیم. این عکس را تلسکوپ 0.8 متری IAC80 از جزایر قناری اسپانیا تهیه کرده است.

عکس:  Daniel Lopez  -  Observatorio del Teide

مثلث پیکرینگ از کیت پیک

مثلث پیکرینگ از کیت پیک روز  بعد 

مثلث پیکرینگ از کیت پیک
شرح:

این رشته­ها بازمانده­هایی از یک ستاره راه شیری اند. در حدود 7500 سال پیش، این ستاره در یک انفجار ابرنواختری سحابی ویل، یا حلقه دجاجه را به وجود آورد. این ابر در حال گسترش در زمان انفجار، برای هفته­ها به درخشندگی هلال ماه برای مردم در افق­های تاریخ ثبت شده درخشید. امروزه باقی مانده این ابرنواختر محو شده است و با تلسکوپ­های کوچک در صورت فلکی دجاجه دیده می­شود. این سحابی بسیار بزرگ است و با وجود فاصله 1400 سال نوری، حدود 5 ماه کامل در آسمان را می­پوشاند. در تصاویر کامل از ویل، بینندگان پیگیر می­توانند مثلث پیکرینگ را تشخیص دهند. تصویر موزاییکی بالا را تلسکوپ 4 متری مایال در رصدخانه ملی کیت پیک در آریزونا در آمریکا ثبت کرده است.

عکس از: T. Rector (U. Alaska Anchorage), H. Schweiker, WIYN, NOAO, AURA, NSF

سفری 4 ساله به همراه کاسینی

سفری 4 ساله به همراه کاسینی چاپ
پیمان اکبرنیا   
منبع ناسا، بوستون nojumnews.com/  
 
در سفری 4 ساله با فضاپیمای کاسینی همراه شوید و زیباترین عکس‌های این فضاپیما را از زحل و منظومه‌ی زیبای اطراف آن‌ ببینید.

 

حدود 4 سال از ماموریت فضاپیمای کاسینی-هویگنس می‌گذرد. سفر کاسینی و همراهش، هویگنس، به زحل 7 سال به طول انجامید. پس از رسیدن به زحل، هویگنس از کاسینی جدا شد و روی سطح تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل فرود آمد. به لطف داد‌ه‌های کاسینی و هویگنس، آن‌چه امروز از منظومه‌ی زحل می‌دانیم بسیار بیش‌تر از گذشته است.

 

آن‌چه در ادامه‌ می‌بینید تصاویری برگزیده‌ از چند هزار تصویری است که کاسینی در طول ماموریت خود به زمین فرستاده است. تصاویری شگفت‌انگیز از زیبایی‌های زحل، حلقه‌ها و قمر‌های آن.

توجه: حجم تصاویر حدود 1 مگابایت است و بارگذاری آن با اینترنت کم‌سرعت اندکی زمان می‌برد. 

 

 خورشیدگرفتگی از دید کاسینی، در این تصویر خورشید پشت زحل قرار دارد و حلقه‌ها به خوبی نمایان هستند.

تصویر 1: خورشیدگرفتگی از دید کاسینی، در این تصویر خورشید پشت زحل قرار دارد و حلقه‌ها به خوبی نمایان هستند

 

  حرکت‌های گردابی ابرها بر فراز جو زحل

تصویر 2: حرکت‌های گردابی ابرها بر فراز جو زحل

 

 سطح یخی قمر دیون

تصویر 3: سطح یخی قمر دیون

 

قمر کوچک ژانوس، به همراه تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل که در پشت حلقه‌ها قرار دارد.

تصویر 4: قمر کوچک ژانوس، به همراه تیتان، بزرگ‌ترین قمر زحل که در پشت حلقه‌ها قرار دارد

 

 قمر رئا

تصویر 5: قمر رئا

 

 افق زحل از میان حلقه‌ها

تصویر 6: افق زحل از میان حلقه‌ها

 

 قمر کوچک میماس در مقابل افق سیاره

تصویر 7: قمر کوچک میماس در مقابل افق سیاره

 

 یک گره، آشفتگی کوچکی در یک حلقه

تصویر 8: یک گره، آشفتگی کوچکی در یک حلقه

 

 نمایی نزدیک از سطح برخوردی قمر هایپریون

تصویر 9: نمایی نزدیک از سطح برخوردی قمر هایپریون

 

 قمر یخی انسلادوس در مقابل سیاره‌ی زحل

تصویر 10: قمر یخی انسلادوس در مقابل سیاره‌ی زحل

 

 ناحیه‌ی قطبی زحل

تصویر 11: ناحیه‌ی قطبی زحل

 

 قمر زیبای میماس به همراه حلقه‌های زیبای زحل

تصویر 12: قمر زیبای میماس به همراه حلقه‌های زیبای زحل

 

 باز هم حلقه‌ی زیبای زحل

تصویر 13: باز هم حلقه‌ی زیبای زحل

 

 خطوط ببری روی قمر انسلادوس

تصویر 14: خطوط ببری روی قمر انسلادوس

 

زحل، حلقه و قمر تیتان

تصویر 15: زحل، حلقه و قمر تیتان

 

 تصویر دیگری از خورشیدگرفتگی از دید کاسینی

تصویر 16: تصویر دیگری از خورشیدگرفتگی از دید کاسینی

 

 اپیمتئوس از دید کاسینی

تصویر 17: اپیمتئوس از دید کاسینی

 

 تیتان بر فراز حلقه‌ها

تصویر 18: تیتان بر فراز حلقه‌ها

 

 سایه‌ی زیبای حلقه‌ها رو سطح زحل

تصویر 19: سایه‌ی زیبای حلقه‌ها روی سطح زحل در سمت راست سیاره و سایه‌ی زحل روی حلقه‌ها در سمت چپ

 

 نمایی نزدیک از سطح یاپتوس

تصویر 20: نمایی نزدیک از سطح یاپتوس، قمر دو چهره‌‌‌ی زحل

 

تصاویر برتر تصویر روز نجوم از منظومه‌ی زحل:  

 

دوشنبه 20 خرداد سال 1387 : حلقه‌های زحل از آنطرف!

 

سه شنبه 24 اردیبهشت سال 1387 : دهانه‌های باستانی جنوب رئا

 

دوشنبه 16 اردیبهشت سال 1387 : طوفان مغناطیسی پایدار روی زحل

 

دوشنبه 12 فروردین سال 1387 : نگاهی نزدیک به خطوط ببری انسلادوس

 

دوشنبه 05 فروردین سال 1387 : زحل و تیتان از دید کاسینی

 

دوشنبه 27 اسفند سال 1386 : 30 هزار کیلومتر بر فراز انسلادوس

 

دوشنبه 22 بهمن سال 1386 : اپیمتئوس، قمر زحل از دید کاسینی

 

شنبه 08 دی سال 1386 : درخشش فروسرخ زحل

 

دوشنبه 26 آذر سال 1386 : حلقه های باستانی زحل

 

02 آبان سال 1386 : حلقه در یک نگاه

 

سه شنبه 01 آبان سال 1386 : هلال زحل

 

شنبه 21 مهر سال 1386 : یخ فشان های انسلادوس

 

18 مهر سال 1386 : دنیای عجیب یک قمر

 

برای اطلاعات بیش‌تر:  

گالری تصاویر کاسینی از زحل

http://saturn.jpl.nasa.gov/multimedia/images/index.cfm

منبع برخی تصاویر منتخب

http://www.boston.com/bigpicture/2008/05/cassini_nears_fouryear_mark.html

وبگاه ماموریت کاسینی

http://www.nasa.gov/mission_pages/cassini/main/index.html

 

روز قبل روز قبل تابش های شبانه

تابش های شبانه
شرح:

در ساعات اولیه روز 30 ژوئن، پیش از طلوع، این ابرهای روح مانند در سمت شرق در غرب فرانسه شناورند. این ابرهای شب تاب نور خورشید را از فاصله 80 کیلومتری زمین منعکس می­کنند. این ابرها که معمولا بر فراز قطب دیده می­شوند، این بار تا عرض جغرافیایی 48 درجه­ای عکاس گیترش یافته اند. این ابرها نشانه­هایی برای تغییر جو هستند. 400000 کیلومتر آن سوتر، هلال درخشان ماه نور خورشید را بازتاب می­کند. قسمت تاریک ماه با نور زمین تاب روشن شده است. به عنوان هدیه­ای برای سحرخیزان، هلال ماه آخر ژوئن را خوشه زیبای پروین، که با غبار کیهانی پوشیده شده و از فاصله 400 سال نوری می­درخشد همراهی می­کند.

عکس از: Laurent Laveder (PixHeaven.net / TWAN)

جهان فرکتالی است

جهان فرکتالی است چاپ
پیمان اکبرنیا    nojumnews.com
منبع نیو ساینتیست    - 
 
مطالعه‌ی جدیدی که بر روی چگونگی پراکندگی حدود 1 میلیون کهکشان‌ انجام شده است نشان‌ می‌دهد آرایش جهان به صورت فرکتالی است.

کیهان‌شناسان تلاش می‌کنند برای پخش ماده در جهان الگویی پیدا کنند تا بتوانند گذشته‌ی آن را بهتر بررسی کنند. یافتن الگویی مشخص برای چگونگی توزیع ماده می‌تواند راهنمایی برای حل شدن برخی معماهای بزرگ کیهان‌شناسی باشد.

 

برخی معتقدند ماده در جهان به صورت همگن پخش شده است و برخی دیگر بر این عقیده‌اند که الگوی پخش ماده به صورت سلسله مراتبی و خوشه‌ای است، درست همانند اشکال فرکتالی (Fractals). تقریبا همه‌ی فیزیک‌دان‌ها با فرکتالی بودن جهان در مقیاس‌های کوچک موافق هستند. میلیاردها ستاره کهکشان‌ها را تشکیل می‌دهند، کهکشان‌ها به همراه هم خوشه‌های کهکشانی را می‌سازند و خوشه‌های کهکشانی با هم ابر خوشه‌های کهکشانی را می‌سازند.

 

فرکتال 1 
تصویر1: فرکتال به اشکالی گفته می‌شود که در اثر تکرار الگویی خاص به وجود آید

 

 

اختلاف نظر دانشمندان در مورد مقیاس‌های بزرگ‌تر از ابر خوشه‌ها است. بیش‌تر آن‌ها عقیده دارند در مقیاس‌های بزرگ‌تر، جهان همگن است اما تحقیقات تیم کوچکی از دانشمندان دانشگاه «رم»(Rome) چیز دیگری را نشان ‌می‌دهد: در مقیاس‌های بزرگ‌تر نیز جهان فرکتالی است.

 

نقشه‌ی سه بعدی

 

بهترین اطلاعات از چگونگی پخش کهکشان‌ها در عالم از «نقشه‌بردار دیجیتال آسمان اسلوان»(SDSS) به دست آمده است. در سال 2004 تحقیق تیمی از فیزیک‌دانان دانشگاه آریزونا بر روی بیش از 55000 کهکشان و کوازار که SDSS از آن‌ها نقشه‌برداری کرده بود، نشان داد که توزیع کهکشان‌ها در مقیاس‌های بزرگ‌تر از 200 میلیارد سال نوری همگن است.

 

اما تیم ایتالیایی تحقیق جدید معتقد است که داده‌های آماری برای این نتیجه‌گیری کافی نبوده است. آن‌ها با بررسی داده‌های کنونی SDSS که شامل بیش از 800000 کهکشان و 100000 کوازار است به این نتیجه رسیدند که در مقیاس‌های بزرگ‌تر نیز جهان به صورت خوشه‌ای است.   

 

فرکتال 2 
 تصویر 2: نمونه‌ای زیبا از یک فرکتال خوشه‌ای. تکرار الگوی دایره‌ای این شکل را به وجود آورده است

 

 

تحقیق این گروه نشان می‌دهد که جهان در مقیاس 100 میلیون سال نوری به طور آشکاری الگوی فرکتالی دارد اما آن‌ها درباره‌ی مقیاس‌های بیش از 300 میلیون سال نوری تردید دارند.

 

مدلی وجود ندارد

 

بسیاری از کیهان‌شناسان درباره‌ی این نظریه جدید بدبین هستند زیرا طبق نظریات برای این که در چنین مقیاس‌هایی ساختارهای خوشه‌ای به وجود بیاید به زمانی بیش از 14 میلیارد سال نیاز است. در نتیجه در چنین مقیاس‌هایی جهان باید همگن باشد.

 

 بر طبق نظریه‌ی نسبیت عام اینشتین امکان فرکتالی بودن جهان وجود دارد اما در واقعیت، شرایط به وجود آمدن آن بسیار پیچیده است.

 

تابش باستانی

 

برای اثبات همگن بودن جهان در مقیاس‌های بزرگ، می‌توان تابش زمینه‌ی کیهان(CMB) را بررسی کرد. این تابش که مربوط به دوران اولیه کیهان است نشان‌ می‌دهد که جهان ابتدایی همگن بوده است. اما چرا این نتایج با نتایج تحقیق جدید همخوانی ندارد؟

 

یکی از جواب‌‌های احتمالی این است که اندازه‌گیری‌های SDSS خطا دارد. SDSS کهکشان‌ها را به صورت دو بعدی در آسمان نقشه‌برداری و سپس داده‌های مربوط به فاصله را با توجه به سرعت آن‌‌ها محاسبه‌ می‌کند. شاید کهکشان‌های نزدیک به ما به دلیل نیروی جاذبه‌‌ای که به هم وارد می‌کنند سرعت‌هایی داشته باشند که مربوط به انبساط جهان نباشد و ما در اندازه‌گیری‌های خود دچار خطا می‌شویم.

 

رهبر تیم ایتالیایی معتقد است که چنین خطایی فقط مربوط به کهکشان‌های نزدیک‌تر از 16 میلیون سال نوری است و در مقیاس‌های بزرگ‌تر تاثیری ندارد.

 

اما فرکتالی بودن جهان در مقیاس‌های بزرگ چه مشکلی به وجود می‌آورد؟ مشکل این است که این الگو مخالف نظریات کنونی در رابطه با گذشته‌ی عالم و قوانین آن است. تحقیقات تکمیلی آینده درستی یا نادرستی نظریات فعلی را مشخص خواهد کرد.

 

بیشتر بدانیم:

 فرکتال چیست؟

مقاله ویکی پدیای فارسی درباره فرکتال(برخال)  

 

 

 

پذیرایی مریخ از حیات

پذیرایی مریخ از حیات چاپ
پیمان اکبرنیا   
منبع ناسا  //nojumnews.com 
8-4-1387
داده‌های ارسالی جدید از مریخ نشین فونیکس نشان می‌دهد خاک این سیاره شرایط نسبتا مناسبی برای حیات موجودات زنده دارد.

 

 پنج‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، فونیکس(ققنوس) برای نخستین بار بر روی خاک یک سیاره آزمایش شیمیایی مرطوب انجام داد. در این آزمایش آب زمینی با خاک سیاره ترکیب شده و آزمایشاتی بر روی آن انجام می‌شود تا مشخص شود امکان حیات در آن وجود دارد یا خیر. «مایکل هچ» مدیر بخش میکروسکوپ فونیکس می‌گوید:" ما سعی داریم بفهمیم ترکیب شیمیایی خاک چیست، چه موادی در آن حل شده است، اسیدی است یا بازی؟"

 

«سام کوناوس»، یکی از رهبران پروژه می‌گوید:" خاک این ناحیه با خاک سطحی خشک قطب جنوب زمین شباهت دارد و میزان قلیایی بودن آن قابل توجه است. در این نقطه‌ی خاص، حدود 2.5 سانتی‌متر زیر سطح، ‌‌‌pH خاک بین 8 تا 9 است. نمک‌های مختلفی یافت شده‌اند که هنوز دقیقا تحلیل نشده‌ است اما می‌توان گفت منیزیم، سدیم، پتاسیم و کلر در بین آن‌ها یافت می‌شود."

 

خاک‌هایی که برای آزمایشگاه مرطوب فرستاده می‌شوند

تصویر: خاکی که برای آزمایش به آزمایشگاه مرطوب برده می‌شود 

 

وی افزود:" وجود نمک مدرک دیگری برای وجود آب است. همچنین میزان مواد مغذی مورد نیاز برای حیات قابل توجه است. به نظر من مریخ با زمین بیگانه نیست و از نظر ترکیبات معدنی به آن شباهت دارد."

 

خاک این سیاره شرایط مناسبی برای پرورش حیات دارد. البته هنوز هیچ مدرکی برای اثبات و یا رد وجود حیات در مریخ وجود ندارد.

 

ابزار دیگر فضاپیما به نام «تگا»(TEGA) نیز در این مدت بیکار نبوده است. این اجاق خاک مریخ را تا 1000 درجه‌ی سانتی‌گراد گرم کرد و گاز‌های خروجی را مورد بررسی قرار داد. تحلیل کامل داده‌های این اجاق بسیار پیچیده و زمان‌بر است اما تحقیقات اولیه موارد جالبی را نشان می‌دهد.

 

بر طبق داده‌های تگا، خاک مریخ در ناحیه‌ی مورد آزمایش در گذشته با آب برهم‌کنش داشته است. البته مشخص نیست که این برهم‌کنش در همین ناحیه‌‌‌ی قطبی بوده یا این که باد خاک را از جایی دیگر به این‌جا آورده است.

 

هفته‌ی گذشته نیز عکس‌های مریخ‌نشین وجود یخ را در این سیاره تایید کرد. (در این باره بخوانید.)

 

پس از گذشت حدود 33 روز از این ماموریت 90 روزه، ماموریت به صورت موفقیت‌آمیزی پیش رفته است. دانشمندان امیدوارند در 60 روز آینده اطلاعات بیش‌تری از حیات و آب در گذشته و حال مریخ به دست آورند. اخبار ماموریت فونیکس را از پایگاه خبری نجوم دنبال کنید.

Parsi stars map

  

 

زیر پای فونیکس یخ پیدا شد

زیر پای فونیکس یخ پیدا شد چاپ
پیمان اکبرنیا   
منبع ناسا http://nojumnews.  
با ناپدید شدن مواد سفید رنگ زیر پای فونیکس، مشخص شد که آن‌ها یخ‌ بوده‌اند. یخ‌هایی که پس از کنار رفتن خاک از روی آن‌ها تبخیر شده‌اند.

  

پس از گذشت 25 روز از ماموریت فونیکس(ققنوس)، این مریخ‌نشین موفق به کشف یخ شد. لکه‌های سفیدی که زیر پای مریخ‌نورد بودند، پس از گذشت چند روز ناپدید شدند. این امر نشان می‌دهد جنس این لکه‌ها که اندازه‌‌ای برابر یک حبه قند داشتند، یخ است. دانشمندان در روزهای گذشته بین گزینه‌های یخ و نمک شک داشتند.

 

«پیتر اسمیت»، مدیر پروژه‌ی فونیکس می‌گوید:" آن‌ها باید یخ باشند. ناپدید شدن آن‌ها نشان می‌دهد که نمی‌توانند نمک باشند. نمک بخار نمی‌شود."

 

محل حفاری شده به وسیله‌ی فونیکس

تصویر: محل حفاری شده که در آن یخ پیدا شده است.

 

پس از آن‌که فونیکس در روزهای گذشته قسمتی از خاک را حفر کرد، لکه‌های سفیدی در قسمت‌های حفر شده دیده می‌شد اما امروز صبح خبری از آن‌ها نبود!

 

همچنین امروز صبح، بازوی مکانیکی مریخ‌نشین در حال کندن یک گودال دیگر بود که به سطح سختی برخورد کرد. دانشمندان از این‌که احتمالا یک سطح یخی دیگر پیدا کرده‌اند، هیجان زده شده‌اند.

 

انیمیشن تغییرات یخ در طی 4 روز را این‌جا ببینید(تصویر با فرمت GIF و حجم آن 800 کیلوبایت است):

 

http://www.nasa.gov/images/content/253084main_dodo_020_024.gif

 

خبرهای تکمیلی ماموریت فونیکس را از پایگاه خبری نجوم دنبال کنید

دو اختفای بیاد ماندنی در یک شب

دو اختفای بیاد ماندنی در یک شب چاپ
خسرو جعفری‌زاده   
نیمه‌شب پنجشنبه و بامداد جمعه رصدگران آسمان شب می‌توانند در زیر نور مهتاب، نظاره‌گر دو اختفای زیبا باشند. در این شب دو ستاره فی و سیگما قوس در پشت ماه شب سیزده پنهان خواهند شد.

 

شامگاه روز پنج‌شبه 30 خرداد‌ماه، ساعت 21 و 10 دقیقه و 35 ثانیه به وقت مرکزی ایران فی – قوس از قدر 3.13 در پشت ماه پنهان خواهد شد. این اختفا در مناطق شرقی ایران از وضعیت مناسب‌تری برخوردار است. زیرا ماه در مناطق یاد شده زودتر از مناطق مرکزی و غربی طلوع خواهد کرد. در این اختفا فاز ماه 99.1 درصد و فاصله آن از زمین 403.213 کیلومتر و قطر ظاهری ماه 1779.66 ثانیه قوسی (29.6 دقیقه قوسی) است. پس از گذشت 1 ساعت و 14 دقیقه ستاره فی – قوس از پس ما بیرون خواهد آمد. زمان دقیق خروج ماه ساعت 10 و 25 دقیقه و 11 ثانیه است. زمان شروع اختفا در چند شهر ایران را در جدول زیر مشاهده می‌نمایید.

 

نام شهر

زمان شروع

زمان پایان

سراوان

21h:13’:14

22h:34’:57

مشهد

21h:20’:04

22h:37’:54

گرگان

21h:16’:36

22h:31’:30

یزد

21h:10’:48

22h:25’:56

بندرعباس

21h:08’:26

22h:22’:45

تهران

طلوع نکرده

22h:06’:05

تبریز

طلوع نکرده

22h:23’:26

کرمانشاه

طلوع نکرده

22h:19’:19

اهواز

طلوع نکرده

22h:16’:53

 

پس از اختفای ستاره فی ـ قوس با ماه و گذشت چند ساعت، بار دیگر ستاره‌ای پرنور از صورت فلکی قوس در پس ماه پنهان خواهد شد. این اختفا در بامداد روز جمعه 31 خرداد روی خواهد داد. روز 31 خرداد یاد آور طولانیترین روز سال و جشنواره بسیار زیبای ساعت‌های آفتابی در ایران است.

نقشه اختفا

 

اختفای ستاره سیگما – قوس از قدر 2، اختفایی بی‌نظیر است. این اختفا جزو دسته خراشان می‌باشد. زیرا در مناطقی اختفا را خواهند دید و در مناطق دیگر تنها شاهد عبور این ستاره از از کنار ماه خواهند بود. شهرهای جنوب غربی، غربی و شمال، شمال غربی، اختفای ستاره را مشاهده نخواهند کرد. و در عوض مناطق جنوبی، جنوب شرقی، مرکزی، شمال شرقی و شرق این اختفا را به زیبایی هر چه تمام مشاهده خواهند کرد. در واقع اگر خطی منحنی‌وار از بندر دیلم در استان خوزستان به سوی سرخس در استان خراسان وصل کنید، شهرهایی که در محدوده‌ی شرق این خط قرار دارد می‌توانند اختفا را مشاهده کنند. جدول زیر زمان آغاز و پایان این اختفا را در بعضی از شهرهای ایران نشان می‌دهد.

 

 

نام شهر

زمان شروع

زمان پایان

بندر دیلم

4h:23’:25

4h:47’:51

بوشهر

4h:17’:52

4h:58’:28

یاسوج

4h:23’:09

4h:52’:36

یزد

4h:24’:11

4h:58’:10

کرمان

4h:19’:03

5h:09’:39

بندرعباس

4h:13’:29

5h:14’:50

مشهد

4h:31’:50

4h:57’:39

سرخس

4h:30’:19

5h:01’:32

زاهدان

4h:18’:08

5h:18’:54

 

پایگاه خبری نجوم منتظر دریافت گزارشات شما از رصد این دو اختفای زیبا است. گزارشات خویش را به نشانی NojumNews@gmail.com This email address is being protected from spam bots, you need Javascript enabled to view it ارسال نمایید.

 

 

اختفای خراشان

 

 

بیش‌تر بدانیم:

اختفای خراشان

نوعی اختفا است كه جرم مورد نظر از لبه‌ی شمالی یا جنوبی ماه از دید ناظر زمین پنهان و پیدا می‌شود. در این نوع اختفا به دلیل وجود عوارض بر سطح ماه جرم مورد نظر هر از گاهی در پشت دهانه‌ای پنهان و سپس مشاهد می‌شود. زمان‌سنجی در این‌گونه اختفاها می‌تواند ما را در شناخت هر چه بهتر دهانه‌های لبه‌ی ماه یاری دهد

nojumnews.com

تلسکوپ مجازی به قطر کره زمین

تلسکوپ مجازی به قطر کره زمین چاپ
امیرحسام صلواتی   
منبع ScienceDaily   /nojumnews.com
تلسکوپ رادیویی آرسیبو به جمع دیگر تلسکوپهای آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقا پیوست تا این تلسکوپها با رصد همزمان خود از یک نقطه ی آسمان، تلسکوپی مجازی را به قطر 11000 کیلومتر تشکیل دهند.
تلسکوپ رادیویی آرسیبو در پورتوریکو به جمع دیگر تلسکوپ­های آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقا برای بررسی همزامان آسمان پیوست. این تلسکوپ­ها قرار است یک نقطه از آسمان را به طور همزمان رصد کنند و به این ترتیب یک تلسکوپ مجازی به قطر حدود 11000 کیلومتر تشکیل دهند.
 
همه­ ی این تلسکوپ­ها عضو پروژه­ ی اکسپرس هستند و روز 22 ماه می (دوم خرداد ماه) اولین رصد خود را بر مبنای روش­های تداخلسنجی انجام دادند. در این روش چند تلسکوپ رادیویی از نقاط مختلف زمین یک منطقه از آسمان را به طور همزمان رصد مینمایند. حاصل کار نوعی تلسکوپ مجازی با قطری برابر حداکثر فاصله­ ی تلسکوپ­ها از یکدیگر خواهد بود. این روش که "تداخل سنجی با خط مبنای بسیار بزرگ" نام دارد، قادر است تصاویری با کیفیت 100 برابر بهتر نسبت به تلسکوپ­های عادی از منابع رادیویی کیهانی تولید نماید.

نتایج رصدی این تلسکوپ مجازی غول­پیکر بلافاصله به بلژیک ارسال شد تا در کنفرانس شبکه­ های آموزشی و تحقیقاتی قاره­ ی اروپا نمایش داده شود. تیم تحقیقاتی تلسکوپ آرسیبو ارائه ­ی نتایج را بسیار موفقیت­ آمیز ارزیابی کرد. زیرا نرخ ارسال داده به مرکز پردازش سیگنال­های دریافتی از این تلسکوپ مجازی در موسسه­ ی مشترک در اروپا، 4 برابر بیش­تر از میزانی بود که قبلا توسط این تیم در تلسکوپ آرسیبو حاصل شده بود.

 

 

تلسکوپ رادیویی آرسیبو در پورتوریکو

 

 

مدیر JIVE معتقد است: «این نتایج در پیشبرد نجوم رادیویی بسیار حائز اهمیت هستند. این دست­آوردها نه تنها نشان می­دهند که تلسکوپ­های آینده را می­توان طی همکاری­های بین­المللی شکل داد، بلکه می­توان آن­ها را درست به مانند ابزارهای عادی به کار گرفت با این تفاوت که اندازه­ی آن­ها در اندازه­های ابعاد کره­ی زمین است

 

پروژه­ی EXPReS، که بودجه­ی آن توسط اتحادیه­ی اروپا تامین شده است، قصد دارد تا در نهایت16  عدد از حساس­ترین تلسکوپ­های رادیویی سراسر جهان را به پردازنده­ی مرکزی واقع در JIVE  متصل نماید و به این ترتیب یک شبکه­ی  VLBI (تداخلسنجی با خط مبنای بسیار بزرگ) واقعی ایجاد نماید. این روش جایگزین روش قدیمی­تر انتقال داده به کمک جابه­جایی هارد دیسک­های رایانه­ای خواهد شد. در نتیجه­ی این شیوه­ی جدید، منجمان قادر خواهند بود تا پس از گذشت تنها چند ساعت، و نه چند هفته، به نتایج رصدها دست یابند.